Pierwsze zlecenie po godzinach często prowadzi do tego samego pytania: czy trzeba od razu zakładać działalność gospodarczą? W przypadku programistów dodatkowe projekty mogą pojawić się niespodziewanie – były współpracownik poleca Cię klientowi, znajomy prosi o stworzenie strony internetowej albo otrzymujesz propozycję współpracy od zagranicznej firmy.
Nie każda taka sytuacja oznacza konieczność rejestrowania firmy. Przepisy pozwalają w określonych przypadkach wykonywać usługi w ramach działalności nierejestrowanej. To rozwiązanie ma jednak swoje ograniczenia i nie zawsze będzie najlepszym wyborem.
W tym artykule porównuję działalność nierejestrowaną i jednoosobową działalność gospodarczą oraz wyjaśniam, które rozwiązanie lepiej sprawdzi się podczas rozpoczynania freelancingu w branży IT.
Spis treści
Czy programista może pracować jako freelancer po godzinach?
Tak. Jeżeli pracujesz na etacie, możesz jednocześnie wykonywać dodatkowe zlecenia jako freelancer. Dotyczy to między innymi:
- tworzenia stron internetowych,
- programowania aplikacji,
- tworzenia sklepów internetowych,
- automatyzacji procesów,
- konsultacji IT,
- administracji serwerami,
- wdrażania systemów informatycznych.
Przed rozpoczęciem współpracy warto jednak sprawdzić, czy umowa o pracę nie zawiera zakazu konkurencji lub innych ograniczeń dotyczących dodatkowej działalności.
Czym jest działalność nierejestrowana?
Działalność nierejestrowana pozwala wykonywać drobne usługi bez rejestrowania firmy w CEIDG.
Od 2026 roku obowiązuje kwartalny limit przychodów wynoszący 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 10 813,50 zł. Po jego przekroczeniu powstaje obowiązek zarejestrowania działalności gospodarczej.
Działalność nierejestrowana nie zwalnia jednak z obowiązków podatkowych. Nadal trzeba prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży i rozliczyć osiągnięte dochody w zeznaniu rocznym PIT.
Kiedy działalność nierejestrowana może wystarczyć?
Takie rozwiązanie może być odpowiednie, jeżeli:
- wykonujesz pojedyncze zlecenia,
- przychody są niewielkie i mieszczą się w obowiązującym limicie,
- chcesz sprawdzić, czy znajdziesz klientów,
- nie planujesz jeszcze regularnego świadczenia usług.
Może to być dobry sposób na rozpoczęcie freelancingu bez ponoszenia kosztów związanych z prowadzeniem firmy.
Kiedy lepiej założyć działalność gospodarczą?
W wielu przypadkach jednoosobowa działalność gospodarcza będzie lepszym wyborem już od początku.
Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy:
- regularnie wykonujesz projekty dla klientów,
- planujesz współpracę z zagranicznymi kontrahentami,
- wystawiasz wiele faktur,
- chcesz rozwijać własną markę,
- tworzysz własne aplikacje lub produkty cyfrowe,
- planujesz korzystać z preferencyjnych form opodatkowania.
Jeżeli freelancing ma stać się stałym źródłem dochodu, działalność gospodarcza daje znacznie większe możliwości rozwoju.
JDG czy działalność nierejestrowana – najważniejsze różnice
Wybór pomiędzy działalnością nierejestrowaną a jednoosobową działalnością gospodarczą wpływa nie tylko na formalności. Różnice dotyczą również składek ZUS, możliwości rozliczania kosztów oraz współpracy z klientami.
ZUS
Największa różnica dotyczy składek ZUS.
Prowadząc działalność nierejestrowaną, nie płacisz składek ZUS. Jeżeli natomiast założysz jednoosobową działalność gospodarczą i jednocześnie pracujesz na etacie z wynagrodzeniem wynoszącym co najmniej minimalne wynagrodzenie, z działalności zapłacisz wyłącznie składkę zdrowotną.
Pamiętaj: W przypadku stałej współpracy z jednym klientem przy działalności nierejestrowanej warto sprawdzić, czy nie powstanie obowiązek opłacania składek ZUS przez zleceniodawcę. Zależy to od charakteru współpracy i zawartej umowy.
Koszty prowadzenia działalności
Zarówno w działalności nierejestrowanej, jak i w jednoosobowej działalności gospodarczej możesz rozliczać koszty związane z osiąganiem przychodów.
Różnica polega na tym, że w działalności nierejestrowanej limit uprawniający do jej prowadzenia jest liczony od przychodu. Oznacza to, że poniesione wydatki nie obniżają limitu działalności nierejestrowanej, ale zmniejszają dochód wykazywany w rocznym zeznaniu PIT. Dzięki temu zapłacisz niższy podatek.
Jeżeli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną według skali podatkowej lub podatkiem liniowym, również możesz rozliczać wydatki związane z prowadzoną działalnością. W branży IT będą to między innymi komputer, monitory, licencje na oprogramowanie, usługi chmurowe, domeny, hosting, szkolenia czy wyposażenie biura.
Współpraca z klientami
Wielu klientów, zwłaszcza firm i zagranicznych kontrahentów, oczekuje wystawienia faktury VAT. Z tego powodu prowadzenie działalności gospodarczej często ułatwia nawiązywanie współpracy i budowanie profesjonalnego wizerunku.
Możliwości rozwoju
Działalność nierejestrowana sprawdzi się, jeżeli wykonujesz pojedyncze zlecenia i chcesz sprawdzić, czy freelancing jest dla Ciebie.
Jeżeli planujesz regularnie współpracować z klientami, rozwijać własne aplikacje lub produkty cyfrowe, jednoosobowa działalność gospodarcza zapewni znacznie większą swobodę i nie będzie ograniczona limitem przychodów.
Czy działalność nierejestrowana zawsze będzie tańsza?
Niekoniecznie. Osoby pracujące na etacie często zakładają, że działalność gospodarcza oznacza konieczność opłacania pełnego ZUS.
Tymczasem, jeżeli wynagrodzenie z umowy o pracę wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie, z działalności gospodarczej nie płacisz składek społecznych. Pozostaje jedynie składka zdrowotna.
Dlatego w wielu przypadkach różnica pomiędzy działalnością nierejestrowaną a JDG nie jest tak duża, jak mogłoby się wydawać, zwłaszcza gdy działalność zaczyna przynosić regularne przychody.
Co wybrać jako programista?
Jeżeli planujesz wykonać jedno lub dwa niewielkie zlecenia i nie masz pewności, czy freelancing będzie rozwijał się w przyszłości, działalność nierejestrowana może być dobrym rozwiązaniem.
Jeżeli jednak już na początku zakładasz regularną współpracę z klientami, rozwijanie własnych produktów lub stopniowe przechodzenie z etatu na B2B, warto rozważyć założenie działalności gospodarczej.
Dzięki temu łatwiej będzie rozwijać biznes, rozliczać koszty oraz korzystać z rozwiązań podatkowych przewidzianych dla przedsiębiorców.
Podsumowanie
Działalność nierejestrowana i jednoosobowa działalność gospodarcza mogą być dobrym rozwiązaniem dla programisty wykonującego dodatkowe zlecenia po godzinach. Wybór zależy przede wszystkim od skali działalności, planowanych przychodów oraz tego, czy freelancing ma być jedynie dodatkowym zajęciem, czy początkiem własnego biznesu.
Jeżeli planujesz regularnie współpracować z klientami i rozwijać działalność, JDG najczęściej będzie bardziej elastycznym rozwiązaniem. Natomiast działalność nierejestrowana dobrze sprawdzi się jako sposób na rozpoczęcie przygody z freelancingiem przy niewielkiej liczbie zleceń.
 | Potrzebujesz księgowej? Skontaktuj się ze mną!
|
| Monika Salawa Księgowa i właścicielka biura rachunkowego, które świadczy usługi online dla klientów z całej Polski. Od ponad 10 lat pomaga przedsiębiorcom z branży IT w rozliczeniach podatkowych. Jej głównym celem jest maksymalne ułatwienie procesu rozliczeń, redukcja formalności oraz zapewnienie klientom komfortu i bezpieczeństwa w dynamicznym świecie podatkowym. Sama aktywnie wykorzystuje rozwiązania informatyczne, wprowadzając nowoczesne technologie i automatyzację do obsługi klientów. | |
